De Coalitie Sturen op Brede Welvaart is gestart in 2024 en heeft in twee jaar tijd de stap gezet van de ambitie om te sturen op brede welvaart naar steeds concretere toepassing: brede welvaart wordt in toenemende mate geïntegreerd in investeringsbesluiten en organisatieprocessen. Met als volgende stap; samen met beleidsmakers, andere sectoren en organisaties ervoor zorgen dat bedrijven die sturen op brede welvaart hier ook voor beloond worden. De Coalitie Sturen op Brede Welvaart betreft een langjarige samenwerking tussen Alliander, Enexis, Gasunie, Stedin en Vitens samen met de Impact Economy Foundation en NGinfra.
-
Brede welvaart wordt concreet in besluitvorming
Een belangrijk resultaat is dat brede welvaart nu wordt toegepast in investeringsbesluiten. Ook is inzichtelijk gemaakt waar en hoe brede welvaart sturing de ESG-strategie kan verrijken en hulp biedt bij het maken van maatschappelijke afwegingen die bijdragen aan de kernactiviteiten van de infrabedrijven.
- Bij strategische en tactische beslissingen worden sinds dit jaar structureel ‘impact assessments’ toegepast die investeringen naast financiële criteria systematisch beoordelen op maatschappelijke impact.
- Hierdoor wordt impact expliciet onderdeel van besluitvorming en beter uitlegbaar richting stakeholders.
- De infrabedrijven werken met het Impact Weighted Accounts Framework (IWAF), waarin waarde wordt bekeken vanuit zes vormen van kapitaal: financieel, geproduceerd, intellectueel, natuurlijk, sociaal en menselijk.
Voorbeeld:
Bij Alliander zijn impactanalyses en een interne CO₂-prijs inmiddels structureel onderdeel van investeringsvoorstellen, wat leidt tot beter onderbouwde en maatschappelijk transparantere keuzes.
-
Impactdenken leidt tot andere en betere keuzes
Door impacts inzichtelijk te maken, ontstaan nieuwe scenario’s en alternatieve keuzes, andere gesprekken en steeds vaker ook andere beslissingen.
- Het expliciteren van effecten (zoals natuurimpact, hinder voor omwonenden of lange termijn flexibiliteit) geeft bestuurders handelingsperspectief.
- Besluitvorming verschuift van kostenoptimalisatie naar waarde-optimalisatie over de lange termijn.
- En uiteindelijk helpt dit ook in het versnellen van de uitvoering. Door bijvoorbeeld al vroeg in het proces biodiversiteit mee te nemen in het ontwerp, krijgen projecten eerder een vergunning en kan er sneller gebouwd worden.
Voorbeelden:
- Vitens: in het Waterkringlooplandschap Epe wordt drinkwater gecombineerd met natuurherstel en landbouw, wat leidt tot integrale oplossingen en een veerkrachtiger systeem.
- Gasunie: de afweging tussen hergebruik van gasleidingen en nieuwe waterstofinfrastructuur laat zien dat hogere investeringen soms betere langetermijnwaarde opleveren.
Het meenemen van brede welvaart leidt tot rijkere afwegingen en duurzamere investeringskeuzes. En in toenemende mate werken we met echte prijzen en hebben we inzicht in de impact verder in de keten waarmee we ook betere afspraken kunnen maken met ketenpartners.
-
Organisaties ontwikkelen de benodigde kennis en cultuur
Om brede welvaart breed toe te passen, investeren bedrijven in kennis en interne verankering.
- In 2026 doorlopen medewerkers in de vijf organisatie een e-learning om brede welvaart algemeen bekend en toepasbaar te maken.
- Medewerkers worden getraind in het voeren van het gesprek over diverse vormen van maatschappelijke waarde en het explicieter maken van afwegingen en meer integrale keuzes.
- Samenwerking binnen de coalitie versnelt het leren en de standaardisatie van instrumenten.
Brede welvaart vraagt per definitie om samenwerking over afdelingen, organisaties en sectoren heen. Geen enkele partij kan dit alleen realiseren.
-
De volgende stap: sturen én belonen op brede welvaart
Hoewel inzicht en toepassing groeien, ligt de volgende doorbraak in het creëren van de juiste prikkels.
- 9 van de 12 provincies hebben inmiddels brede welvaart geïntegreerd in beleid.
- Nieuwe instrumenten zoals True Pricing, True Profits en impact assessments winnen terrein.
- Samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wordt gewerkt aan manieren om brede welvaart mee te nemen in aanbestedingen, financiering en marktprikkels.
Pas wanneer maatschappelijke waarde wordt meegenomen in hoe projecten worden beoordeeld en gefinancierd, ontstaat echte systeemverandering.
-
Oproep: bouw mee aan de beweging
De transitie naar sturen én belonen voor brede welvaart vraagt om brede samenwerking. Daarom organiseert de coalitie in 2026 bijeenkomsten voor overheden, bedrijven en ketenpartners om kennis te delen en stappen te zetten.
Agenda:
- Juni: Belonen voor Brede Welvaart met Ministeries
- September: Inspiratiesessie met infrabedrijven en ketenpartners Sessie
- Oktober: Dialoog tussen regionale overheden en infrabedrijven
